ABŞ Konqresi uşaqlar üçün süni intellekt çatbotlarını qadağan etməyə hazırlaşır

Uşaqların süni intellekt əsaslı çatbotlara çıxışını məhdudlaşdırmağa yönəlmiş hüquqi tədbirlər ABŞ Konqresində geniş vüsət alıb.

E-huquq.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, Senatın Məhkəmə Komitəsi texnologiya şirkətlərindən yaşlarını təsdiqləmələrini tələb edən və yetkinlik yaşına çatmayanlara "süni intellekt dostu" verilməsini qadağan edən qanun layihəsini yekdilliklə təsdiqləyərək Senata göndərib.

GUARD Qanunu adlandırılan qayda süni intellekt alətlərinin istifadəçilərə vaxtaşırı insan olmadıqlarını və peşəkar etimadnamələrinə malik olmadıqlarını bildirməsini tələb edir.

Qanun layihəsi, həmçinin uşaqları cinsi əlaqədə olmağa və ya intihara təşviq edən süni intellekt sistemləri hazırlayan şirkətlər üçün ağır cəzaları nəzərdə tutur.

Uşaqların inkişafının rəqəmsal platformalardakı qeyri-müəyyən texnologiyalardan daha çox real dünya qarşılıqlı əlaqələri ilə dəstəklənməli olduğu vurğulanıb.

Süni intellekt robotlarının uşaqların zehni sağlamlığına riskləri olduğu və Konqresin bu məsələ ilə bağlı təcili tədbir görməli olduğu bildirlib.

Bəzi valideynlər süni intellekt tətbiqlərini uşaqlarını zorakılığa və ya intihara doğru yönəltməkdə günahlandırdıqdan sonra tənzimləmə axtarışı daha da güclənib.

Hazırda "ChatGPT", "Google Gemini" və "Meta AI" kimi məşhur platformalar 13 yaşdan yuxarı uşaqların xidmətlərindən istifadə etməsinə icazə verir.

Təhlükəsizliyə yönəlmiş yanaşmasına baxmayaraq, qanun layihəsi məxfilik tərəfdarları və texnologiya dünyası tərəfindən tənqid olunur.

Mütəxəssislər iddia edirlər ki, məcburi yaş təsdiqlənməsi şəxsi məlumatların məxfiliyini poza bilər və bunun onlayn ifadə azadlığına mane ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Lakin bəzi texnologiya şirkətləri rəqəmsal xidmətlərinin konstitusiya ilə qorunan ifadə azadlığı çərçivəsində nəzərdən keçirilməli olduğunu iddia edirlər.

Süni intellekt şirkətləri məhsullarının təhlükəsizlik tədbirlərinə malik olduğunu və bu sistemləri daim təkmilləşdirdiklərini bildirsələr də, qanunvericilər süni intellektdən nəzarətsiz istifadənin uşaqlara dönməz zərər verə biləcəyi ilə razılaşırlar.

Qanun qüvvəyə minsə, exnologiya nəhəngləri yetkinlik yaşına çatmayan istifadəçilər üçün xidmət modellərini tamamilə dəyişdirməli olacaqlar.

Şəbnəm Mehdizadə