Fasiləsiz oturmaq xərçəngdən ölüm riskini artıra bilər

Gün ərzində bir dəfəyə 30 dəqiqədən çox fasiləsiz oturmaq və ya uzanmaq xərçəngdən ölüm riskini artırır.

E-huquq.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, yeni araşdırmaya görə, qısa müddətli fiziki hərəkətlər, hətta ev işləri kimi yüngül fəaliyyətlər belə bu riski azaltmağa kömək edə bilər.

Qlazqo Universiteti tədqiqatçılarının 90 mindən çox insanın iştirakı ilə apardıqları və 10 ildən artıq davam edən araşdırmanın nəticələri "PLoS Medicine" jurnalında dərc olunub. Tədqiqat göstərib ki, oyaq vaxtda 30 dəqiqədən artıq fasiləsiz oturmaq və ya uzanmaq xərçəngdən ölüm riskini artırır. Hərəkətsiz keçirilən hər əlavə saat isə bu riski daha da yüksəldir.

Araşdırma eyni zamanda müəyyən edib ki, uzunmüddətli hərəkətsizliyin qısa fiziki fəaliyyətlərlə bölünməsi qoruyucu təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər hər 30 dəqiqədən bir ayağa qalxaraq qısa gəzinti etməyin və ya yüngül hərəkətlər etməyin sağlamlıq üçün əhəmiyyətli faydalar verdiyini bildirirlər.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Frederick Ho qeyd edib ki, mövcud sağlamlıq tövsiyələri əsasən orta və yüksək intensivlikli fiziki məşqlərə yönəlib. Lakin əldə olunan nəticələr yüngül fiziki fəaliyyətlərin də sağlamlığın qorunmasında mühüm rol oynadığını göstərir.

Araşdırma çərçivəsində "UK Biobank" layihəsində iştirak edən 91 mindən çox şəxsin geyilə bilən texnoloji cihazlardan əldə edilən məlumatları təhlil olunub. İştirakçılar orta hesabla 12 il izlənilib.

Nəticələrə əsasən, gün ərzində hər əlavə bir saat hərəkətsiz qalmaq xərçəngdən ölüm riskinin təxminən 10 faiz artması ilə əlaqələndirilir. Hər gün bir saat hərəkətsiz qalmaq əvəzinə ütü etmək və ya qab yumaq kimi yüngül fiziki fəaliyyətlərlə məşğul olmaq bu riski 12 faiz azalda bilər. Gündəlik 30 dəqiqəlik hərəkətsizliyi orta templə gəzinti ilə əvəz etmək riski 8 faiz aşağı salır. Beş dəqiqəlik hərəkətsizliyin əvəzinə beş dəqiqə yüksək intensivlikli fiziki fəaliyyət göstərmək isə riski 22 faiz azalda bilər.

Tədqiqat müşahidə xarakterli olduğundan nəticələr səbəb-nəticə əlaqəsini qəti şəkildə sübut etmir. Bununla belə, alimlər uzunmüddətli oturma müddətlərinin qısa fiziki fəaliyyətlərlə bölünməsinə yönəlmiş fərdi strategiyaların hazırlanmasının sağlamlığın qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar.

Şəbnəm Mehdizadə