Alimlər ilk dəfə mağara divarlarında qədim insan DNT-si aşkar ediblər

İspaniya və Portuqaliyadakı mağaralarda aparılan yeni araşdırma zamanı alimlər ilk dəfə mağara divarlarından qədim insan DNT-si əldə ediblər.

E-huquq.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, paleogenetika sahəsində mühüm yenilik hesab edilən bu kəşfin qədim insanların genetik mənşəyinin və mağara sənətini yaradan icmaların tarixinin öyrənilməsinə yeni imkanlar açacağı bildirilir.

Beynəlxalq tədqiqat qrupu İspaniya və Portuqaliyada yerləşən 11 mağaradan götürülmüş nümunələri təhlil edib. Araşdırmanın nəticələri göstərib ki, mağara divarları indiyədək düşünüldüyündən daha çox bioloji məlumatı qoruyub saxlaya bilir.

Tədqiqat çərçivəsində sadə cizgilərdən əl trafaretlərinədək 24 qayaüstü rəsm paneli və divar səthi araşdırılıb. Toplanmış 120 nümunədən beşində qədim insan DNT-si müəyyən edilib.

Alimlərin fikrincə, bu genetik izlər mağara divarlarına birbaşa insan təması nəticəsində keçib. Tərli əllər, boya püskürtmək üçün istifadə edilən sümük borularından keçən tüpürcək və digər bioloji materialların minilliklər ərzində divarlarda qorunduğu ehtimal edilir.

Tədqiqat zamanı müəyyən olunub ki, DNT nümunələrindən biri kalsit təbəqəsi ilə örtüldüyü üçün xarici təsirlərdən qorunaraq günümüzə qədər salamat qalıb.

İspaniyanın Kovaron mağarasında aşkarlanan DNT nümunəsinin təhlili onun Qərbi Avrasiya ovçu-yığıcı genetik qrupuna mənsub olan Homo sapiens nümayəndəsinə aid olduğunu göstərib. Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticə mağara divarlarındakı genetik izlərlə həmin dövrdə İberiya yarımadasında yaşamış insanlar arasında birbaşa əlaqəni təsdiqləyir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu metod mağara rəsmlərini məhz hansı şəxsin yaratdığını müəyyən etməyə imkan verməsə də, mağaralara daxil olan və divarlara toxunan insanların kimliyini öyrənmək üçün yeni perspektivlər açır.

Alimlər növbəti mərhələdə metodun daha da təkmilləşdirilməsini, DNT-nin müxtəlif ekoloji şəraitdə necə qorunduğunun araşdırılmasını və daha çox mağarada mikroinvaziv nümunə götürmə üsullarının tətbiqini planlaşdırırlar.

Mütəxəssislərin fikrincə, gələcək tədqiqatlar yalnız qayaüstü rəsmlərin deyil, hətta üzərində təsvir olmayan mağara divarlarının da qədim insanların miqrasiya yolları, yaşayışı və mədəniyyəti barədə yeni məlumatlar təqdim etməsinə imkan yarada bilər.

Şəbnəm Mehdizadə