Afrikalıların yalnız 1%-dən azı qitədən köç edir

Dünya Bankının yeni hesabatına görə, Afrika qitəsinin 1,5 milyard əhalisinin yalnız 1%-dən azı qitədən köç edir. Bu da Afrikada miqrasiya ilə bağlı geniş qavrayışın reallığı əks etdirmədiyini göstərir.

E-huquq.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, hesabatda "Miqrasiya: Afrikanın İstifadə Olunmamış Potensialı" başlığı altında Afrika əhalisinin miqrasiya tendensiyaları təhlil edilib.

Qeyd edilib ki, Afrikadakı miqrantların əksəriyyəti əslində qitə daxilində hərəkət edir və yalnız kiçik bir hissəsi xarici ölkələrə köç edir. Afrika əhalisinin 1%-dən azının qitədən kənara getməsi, qlobal orta göstərici olan 1,7%-dən əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır.

Afrikadakı miqrantların əksəriyyəti əslində qitə daxilində hərəkət edir və bir çox Afrika ölkələri də miqrantlar üçün məkana çevrilir.

Afrikadan köç edənlərin təyinat ölkələrində də əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir. Son illərdə Avropanın miqrasiya payı da əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Keçmişdə Afrikadan gedən hər 100 miqrantdan təxminən 75-i Avropa ölkələrinə gedirdisə, indi bu rəqəm 50 faizdən bir qədər yuxarıdır.

Afrikalı miqrantlar getdikcə Şimali Amerika və Körfəz Əməkdaşlıq Şurası ölkələrini seçirlər. Fil Dişi Sahili, Keniya və Cənubi Afrika təkcə mənşə ölkələri deyil, həm də təyinat ölkələri kimi seçilir. Bu ölkələr göndərdikləri miqrantlardan ən azı iki dəfə çox miqrant qəbul edir. Şimali Afrika ölkələri də getdikcə Avropaya gedən miqrantlar üçün sadəcə tranzit nöqtələrindən daha çox təyinat nöqtəsinə çevrilir.

Hesabata görə, qitədə qeyri-qanuni miqrasiya ciddi risklər daşıyır. 2023-cü ildə təxminən 5000 afrikalı miqrant həyatını itirib. Bu rəqəm eyni dövrdə Asiyadan olan miqrantlar arasında qeydə alınan ölüm sayından 2 dəfədən çox və Latın Amerikasından olan miqrantlar arasında ölüm sayından təxminən 4 dəfə çoxdur.

Afrika qitəsi həmçinin dünya qaçqın əhalisinin əhəmiyyətli bir hissəsini, ümumi əhalinin dörddə birini təşkil edir. Qaçqınların əksəriyyəti qonşu ölkələrdə sığınacaq axtarır və təxminən 90%-i cəmi 10 ölkədə yerləşir.

Afrikadakı demoqrafik dəyişiklik miqrasiya hərəkətliliyinə təsir edən ən vacib amillərdən biridir. 2050-ci ilə qədər dünyada hər üç gəncdən birinin afrikalı olacağı gözlənilir.

Afrikanın əmək qabiliyyətli əhalisinin 2050-ci ilə qədər təxminən 600 milyon artacağı, yüksək və yuxarı-orta gəlirli ölkələrdə isə təxminən 200 milyon azalacağı proqnozlaşdırılır. Ekspertlər bunun qlobal əmək bazarı balanslarında əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb ola biləcəyini bildirirlər.

Afrikada miqrasiya dinamikasını formalaşdıran amillərə iqtisadi çətinliklər, münaqişələr və iqlim dəyişikliyi daxildir. Qitədə iqtisadi artım əhali artımı ilə ayaqlaşmır və gənc əhali üçün kifayət qədər iş imkanları yaradılmır.

Miqrasiya, düzgün idarə olunarsa, Afrika üçün iqtisadi fürsətə çevrilə bilər. Afrikada miqrasiya potensialı hələ tam reallaşdırılmasa da, həm göndərən, həm də qəbul edən ölkələrin ortaq siyasətlər hazırlaması vacibdir. Qanuni miqrasiya yolları artırıla, regional mobillik asanlaşdırıla və əmək bazarlarının ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmış bacarıqların inkişafı proqramları dəstəklənə bilər.

Bu cür siyasətlər həm Afrika ölkələri, həm də qəbul edən ölkələr üçün qarşılıqlı fayda təmin edə bilər.

Şəbnəm Mehdizadə