Böyük Britaniyada aparılan yeni araşdırmalar süni intellekt robotlarının birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan elektron siqaretlərin qadağan edilməsinə təsir göstərmək məqsədilə hökumət sorğusunu minlərlə saxta cavabla doldurduğunu ortaya qoyub.
E-huquq.az xarci KİV-ə istinadən xəbər verir ki, “Tobacco Control” jurnalında dərc olunan təhlilə görə, elektron siqaret və tütün qadağası ilə bağlı 2023-cü ildə keçirilən sorğuda verilən cavabların dörddə üçündən çoxu qanunvericiliyin dayandırılması üçün uğursuz cəhdin bir hissəsi olaraq botlar tərəfindən yaradılıb.
Böyük Britaniyanın Səhiyyə və Sosial Xidmət Departamenti 118.756 cavabdan 90.835-ni saxta hesab edib və onları sorğu hesabatından çıxarıb. Bu addım botların təqdim etdiyi fikirlərin son qərar qəbuletmə prosesində nəzərə alınmamasını təmin edib.
Mütəxəssislər bunun Böyük Britaniyada əhəmiyyətli bir səhiyyə siyasəti məsələsinə müdaxilə etmək üçün süni intellektdən istifadə etmək üçün ilk mütəşəkkil cəhd olduğuna inanır. Edinburq Universitetindən Dr. Nason Maani və Bat Universitetindən professor Anna Gilmore botların arxasındakı dəqiq məqsədin məlum olmadığını bildiriblər.
Tədqiqat göstərib ki, bot tərəfindən yaradılan bütün cavablar çoxseçimli seçimlərdən ibarət olub və ikisindən başqa hamısı birdəfəlik elektron siqaretlərin satışına qoyulan planlaşdırılan məhdudiyyətlərə qarşı tək bir sualı hədəf alıb.
Bot cavabları silindikdə, etibarlı iştirakçıların 79,6 faizi satış məhdudiyyətlərini dəstəkləyib. Bu, saxta məlumatların silinməsindən əvvəlki rəqəmin tam əksi kimi vurğulanıb.
Məqalədə vurğulanıb ki, bu, rəsmi ictimai səhiyyə siyasəti sorğusunda genişmiqyaslı avtomatlaşdırılmış müdaxilənin ilk sənədləşdirilmiş nümunəsi kimi görünür.
Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, bot cavablarının miqyası və ardıcıllığı tütün sənayesinin keçmiş manipulyasiya səylərinə uyğun olaraq əlaqələndirilmiş bir kampaniyaya işarə edir.
Botun imkanları artdıqca demokratik proseslərin süni intellekt müdaxiləsindən qorunmasının getdikcə daha vacib olacağı barədə xəbərdarlıq edilib. Siqaret çəkmək və Sağlamlıq Fəaliyyəti üzrə vitse-prezident Kerolin Çerni bildirib ki, süni intellekt botlarının Səhiyyə Departamentinin sorğusuna sızmaq üçün istifadə edilməsinə dair dəlillər olduqca narahatedicidir.
Çerni bildirib ki, ictimai sağlamlığa təsir edən qərarlar manipulyasiya edilmiş rəqəmlərə deyil, etibarlı dəlillərə və təcrübəyə əsaslanmalıdır.
Şəbnəm Mehdizadə
